Risicogokkers in België: wat de cijfers van 2024-2025 ons vertellen

Redactie «Mastercard Wedden» mei 19, 2026 Leestijd: 10 min

Het cijfer dat ik elke keer opnieuw moet uitleggen op congressen

“380.000 risicogokkers in België.” Die zin laat ik bewust even hangen wanneer ik op congressen spreek, omdat de meeste mensen verwachten dat het er hooguit een fractie van zou zijn. De Hoge Gezondheidsraad publiceerde dat cijfer in 2024, en het slaat op volwassenen ouder dan 18 jaar. Op een Belgische bevolking van iets boven de elf miljoen volwassenen is dat ongeveer een op de dertig. Niet een marginaal probleem aan de rand van de samenleving – een structureel feit binnen ze.

De afgelopen maanden ben ik een aantal cijfers grondig opnieuw doorgenomen, omdat ze regelmatig fout aan elkaar geknoopt worden in publicaties. Risicogokkers, probleemgokkers, EPIS-uitgeslotenen, jongeren met sportwedervaring – het zijn vier categorieën die overlappen maar niet hetzelfde zijn. In dit artikel zet ik ze naast elkaar zoals ze staan in de officiële Belgische bronnen, en wat ze ons concreet zeggen over de markt waarin een Mastercard-storting plaatsvindt.

Wat de Hoge Gezondheidsraad als risicogokker beschouwt

De definitie is technisch en daardoor slecht bekend. Een risicogokker volgens de Belgische epidemiologische conventie is iemand die op de Problem Gambling Severity Index (PGSI) een score haalt vanaf 1 maar onder 8, of die op de DSM-5-criteria voor gokstoornis ten minste twee positieve indicatoren scoort zonder de volledige stoornis-diagnose te halen. Dat is breder dan “verslaafd”, want het omvat mensen wier gedrag risicovolle patronen vertoont zonder dat ze klinisch problematisch spelen.

Op basis van enquêtegegevens en extrapolatie schatte de Hoge Gezondheidsraad in 2024 dat meer dan 380.000 Belgen ouder dan 18 in deze risico-categorie vallen. De auteurs van het rapport benadrukten dat dit een conservatieve schatting is – gokrelevante gedragingen worden in zelfrapportages systematisch onderschat, en de echte populatie ligt vermoedelijk hoger.

De vraag die ik telkens krijg: waarom zo’n breed gedefinieerde categorie? Omdat de overgang van recreatief naar problematisch gokken zich niet plots voltrekt. Vroege risicosignalen – kortere tijd tussen ontstaan van de drang en het opnieuw spelen, hogere stortingsfrequentie, terugverdienpogingen na verlies – voorspellen wie binnen één tot drie jaar in de problematische categorie belandt. De risicocategorie identificeren is preventiebeleid; ze isoleren als verslaafde populatie zou dat onmogelijk maken.

Voor de Belgische context zijn er twee bijkomende relevante datapunten. Het bruto spelresultaat van de online sportweddenschappenmarkt steeg van 135,9 miljoen euro in 2019 naar 237,6 miljoen euro in 2023 – een groei van bijna 75 procent op vier jaar. Tegelijk telde België in 2022 ruim 141.000 unieke online spelers per dag, met 197.005 nieuwe online spelers die er dat jaar bijkwamen. De groei van risicogokkers is geen toeval; ze schaduwt de groei van het kanaal.

Waarom 40 procent van de inkomsten op een minderheid leunt

Een vraag die ik aan elke beleidsmaker stel: stel dat je de gokmarkt zou ontsluiten van iedereen die meer dan een wettelijk minimum verliest. Hoeveel zou de sector overhouden? Het antwoord, op basis van Belgische cijfers, is verbluffend.

De Hoge Gezondheidsraad rapporteerde in 2024 dat probleemgokkers – een nauwere categorie dan risicogokkers, met een PGSI-score van 8 of hoger – bijna 40 procent van de sectorinkomsten genereren. Op een totaal bruto spelresultaat van ongeveer 1,45 miljard euro voor de Belgische kansspelsector in 2022 betekent dat circa 580 miljoen euro die uit de zakken van het meest kwetsbare segment komt. Probleemgokkers vormen ergens tussen de 1 en 2 procent van de bevolking, afhankelijk van de exacte methodologie. Een kleine populatie die een onevenredig groot deel van de markt draagt.

Dat verschijnsel is internationaal bevestigd. In Nederland en het Verenigd Koninkrijk schatten studies de inkomsten-aandelen van probleemgokkers op respectievelijk 38 en 43 procent. Het Belgische percentage past in dat patroon, en het is geen toeval. Producten die voor recreatieve spelers ontworpen zijn – vaste-quotering sportwedden bijvoorbeeld – leveren marges per inzet, niet per speler. Producten die intensiteit aanmoedigen – live in-play wedden, micromarkten, hoge-frequentie casino – leveren marges per speler. De sector heeft economische incentives om die laatste klantengroep te bedienen, ongeacht hoe morele het er aan ligt.

Wat dit betekent voor de Belgische regulering is helder. Beperkingen op stortingsfrequentie, op live betting, op high-stakes spelen, raken niet de gemiddelde wedder maar het deel van de bevolking dat 40 procent van het verlies vertegenwoordigt. Vandaar het 200-euro-weeklimiet uit het centraal speelregister, vandaar de Wet Van Hecke met haar bonusverbod, vandaar de strengere KYC-eisen. Het is geen bevoogding van de massa – het is gerichte preventie voor een minderheid die de cijfers domineert.

Wat sportwedden bij Vlaamse jongeren al onthult

Een leerkracht uit een middelbare school in Limburg vertelde me vorig jaar over een veertienjarige die zijn klasgenoten tegen een commissie inzetjes liet doen op een tabletapp. Geen geld dat van een F1+-bookmaker kwam – gewoon een onderlinge poule met de wedstrijden van de Champions League. De commissie was vijftig cent per inzet. De jongen verloor zijn eerste echte tienduizend euro voor zijn achttiende, beweerde de leerkracht.

De cijfers achter dat soort verhalen staan in de VAD-leerlingenbevraging. In het schooljaar 2023-2024 deed 5 procent van de Vlaamse leerlingen in het secundair onderwijs aan sportweddenschappen – formeel of informeel. Onderzoekster Kristien Coteur formuleerde het scherper: In Vlaanderen heeft zowat één op de zeven jongeren al voor de leeftijd van 12 jaar voor het eerst gegokt. Dat eerste gokmoment ligt zelden bij een Mastercard-storting op een F1+-bookmaker – meer typisch bij een familielid die een lottoticket koopt, een poule onder vrienden, of een gratis simulatieapp.

Het probleem is wat erna komt. Vroeg gokken correleert sterk met later problematisch gokgedrag. Wie voor zijn twaalfde voor het eerst inzette, heeft een twee tot drie keer zo hoge kans om als volwassene in de risicocategorie te belanden. De Wet Van Hecke heeft daarom de minimumleeftijd voor sportwedden naar 21 getrokken – niet omdat 18- tot 20-jarigen plots geen volwassenen meer zouden zijn, maar omdat de extra drie jaar een buffer creëert tussen de ontwikkeling van de prefrontale cortex (rond 21-25) en het eerste structurele gokmoment.

De praktijktoets is hard. Sportwedmarketing was tot eind 2024 alomtegenwoordig in stadions, op shirtjes en in voetbalcommentaren. Vanaf 1 januari 2025 is reclame voor gokbedrijven in Belgische sportstadions verboden, met een uitzondering voor logo’s op shirts (max 75 cm²) tot eind 2027. Of dat het VAD-cijfer van 5 procent zal verlagen tegen 2027, is een open vraag – maar het is een van de meest concrete preventiemaatregelen die ooit doorgevoerd zijn.

Hoe EPIS in twee jaar van marginaal naar massaal evolueerde

Eind 2022 stonden er 7.278 personen vrijwillig op de EPIS-uitsluitingslijst. Op 31 december 2023 waren er via collectieve schuldenregeling 956 nieuwe verplichte uitsluitingen toegevoegd. Begin 2025 stond het totaal op bijna 200.000 uitgesloten Belgen. Dat is meer dan een vertwintigvoudiging in iets meer dan twee jaar – een groeicurve die ik in geen enkele andere Europese gokpreventielijst tegenkwam.

De drijver achter die explosie is geen plotse epidemie van problematisch gokken. Het is de combinatie van drie factoren. Sinds 1 oktober 2022 zijn ook fysieke wedkantoren in België verplicht om elke speler op de EPIS-lijst te controleren – voorheen gold dat enkel online. De Wet Van Hecke maakte zelfuitsluiting bekender en eenvoudiger via itsme. En de KSC heeft sinds 2024 actief gepromoot dat zelfuitsluiting onder andere via huisartsen en CAW-medewerkers kan worden aangevraagd.

Sinds begin 2025 worden er gemiddeld 1.000 nieuwe EPIS-uitsluitingen per maand geregistreerd, en het systeem blokkeert maandelijks circa 40.000 gokpogingen – voornamelijk online. Dat laatste cijfer is misschien het meest sprekend. Mensen op de EPIS-lijst proberen wel degelijk regelmatig opnieuw te spelen. Een KSC-enquête bij 275 zelfuitsluiters toonde dat 27 procent na uitsluiting toch nog gokte, doorgaans bij illegale operatoren. EPIS werkt niet als een onverbiddelijke poort; het werkt als een speed bump die de kanalisatie naar het illegale aanbod blootlegt.

Voor de Mastercard-context betekent dit het volgende. Een F1+-bookmaker controleert je EPIS-status bij elke registratie en bij elke storting. Sta je op de lijst, dan slaagt je Mastercard-storting niet, ongeacht je BIN, je saldo of je 3DS-bevestiging. De controle gebeurt ruim voor de payment-laag. Wie zichzelf wil uitsluiten, kan dat aanvragen via gokken.belgie.be, en de werking start onmiddellijk – zelfs al stortte je vijf minuten ervoor nog. De volledige procedure en het samenspel met je Mastercard-betaling vind je uitgewerkt in epis mastercard wedden belgië.

Wat de cijfers samen tonen, zonder spin

De Belgische gokmarkt vandaag is groter, sneller en beter geregistreerd dan ooit. Tegelijk zijn de cijfers over wie er allemaal in zit eerlijker dan in eerdere jaren. 380.000 risicogokkers, 40 procent van sectorinkomsten uit problematische spelers, 5 procent jongerendeelname in sportwedden, en bijna 200.000 EPIS-uitsluitingen – dit zijn de getallen waarop het Belgische beleid zich oriënteert in 2025-2026.

Wie zelf met Mastercard wedt en zich afvraagt waar hij op die kaart staat, heeft enkele eenvoudige zelftesten. Bewaar je een vast inzetpatroon over weken? Ben je eigenlijk verstrokt door het volgen van wedstrijden voor andere redenen dan het wedden zelf? Stop je wanneer je wint, en niet alleen wanneer je verliest? Hoeveel ben je gemiddeld kwijt per week, en is dat een bedrag dat je rationeel had ingecalculeerd? Wie op die vragen vlot bevestigend antwoordt, behoort tot de meerderheid recreatieve wedders die de cijfers van de Hoge Gezondheidsraad nooit raken. Wie aarzelt op meerdere ervan, mag de PGSI-zelftest invullen – vrij beschikbaar via VAD.be – en daarmee zijn eigen plaats op de risicocurve inschatten. Dat is geen veroordeling. Het is informatie waar elke wedder met een Mastercard recht op heeft.

Gemaakt door de redactie van 'Mastercard Wedden'.